Haber Sinema Teknoloji

11 soruda yerli yabancı film siteleri, altyazılar… Nasıl ve neden yapıyorlar?

film siteleri

11 soruda yerli yabancı film siteleri, altyazılar…

Neden yapıyorlar? Nasıl kapanmıyorlar?

Google’a “online film izle” yazıldığında sayfalar dolusu bedava film sitesi dökülüyor. Peki bu riskli işi neden yapıyorlar, bu siteler nasıl oluyor da kapatılmıyor, alt yazıları kim neden yazıyor?

15 Şubat 2016 Pazartesi

NOKTA HABER | Cevheri GÜVEN

Filmifullizle, hdfilmcehennemi, filmakinesi ve daha niceleri… Google’a “online film izle” yazıldığında sayfalar dolusu bedava film sitesi dökülüyor. Peki bu riskli işi neden yapıyorlar, bu siteler nasıl oluyor da kapatılmıyor, alt yazıları kim neden yazıyor?

Yerli yabancı film siteleri:

Milyonlarca dolarlık bütçelerle çekilen filmler, son derece sıkı telif haklarıyla bağlı. Özellikle Amerikan yapımı filmler, Amerika’nın güçlü telif hakları yasalarına tabi. Buna rağmen istisnasız tüm filmler vizyona girdiğinde, diziler sezona başladığında online korsanlar tarafından bedava izlemeye sunuluyor.

Dev film şirketlerinin, milyonlar döktükleri filmleri savunmamaları ya da savunamamaları durumu uzun süredir tartışılıyor. Film sitelerinin ekonomisi de ayrı bir durum.

film siteleri

FİLM SİTESİ PARA KAZANDIRIR MI?

Evet. Kazanç yolu reklamdan geçiyor. Yapılan iş tamamen yasa dışı, daha doğrusu yasalardaki boşluklardan faydalanma olduğu için, Google reklamları bu sitelerde kullanılamıyor. Yapılan eylem film izleme olunca, ziyaretçilerin sitede çok uzun süre kalmaları sözkonusu oluyor ve reklam verenler için bu durum cazibe kaynağı.

İyi bir film sitesinin günlük 150 bin tekil ziyaretçisi oluyor. Bu ziyaretçiler bir saati aşkın süreyi sitede geçiriyor ve bu süre boyunca reklamlara maruz kalıyorlar. Gelen ziyaretçilerin önemli bir kısmı arama motorlarından. Bu yöntemle gelen bin ziyaretçi başına gelir ödeyen reklam sistemleri de var. Ancak bunlar Google Adsense gibi illegal sistemlere kapalı olmayanlar.

Günümüzde film sitelerine reklam verenlerin tamamına yakını yurtdışı merkezli bahis siteleri. Türkiye’de yasal bahis hariç, casino mantığıyla hareket eden online kumar sitelerinden reklam almak yasak. Mevzuat dışı hareket eden film siteleri için bu durum dert değil. Bahis sitelerinin reklam fiyatları kısıtlamalar nedeniyle oldukça dolgun. Haliyle film sitelerinin ana gelir kaynağı da bu.

NEDEN KAPATILMIYORLAR?

Burada en popüler görüş komplocu görüş.

Kişisel kullanıcıların bilgisayarlarının çoğundaki işletim sistemleri hacklenmiş Windows. Dünya devi Microsoft’un nasıl olup da ‘program kırma’nın önüne geçemediği, kaçak kullananı internete bağlandığı an tespit edecek yazılımı geliştirmediği/geliştiremediği tartışılıyor. Verilen cevap basit:

İnsanlar evlerinde Windows’u para vermeden kullanamazlarsa, Linux gibi alternatiflere yönelirler. Bu durumda Windows tekel durumundaki baskın pozisyonunu kaybedebilir. İnsanlar alternatifleri öğrenirse, diğer yazılım firmaları her programlarının Linux’a uyumlu versiyonunu da yaparlar.

Bu durumda Microsoft şirketlere Windows satamaz. Korsan sürümler, insanların evde Windows’a alışık olmaları sonucunu doğuruyor. İş yerine gittiklerinde şirketinden de bu alışkanlık doğrultusunda Windows bekliyor. Yani “evde kaçağa göz yum, şirketlerden para kazan” mantığı işliyor. Zaten Microsoft kaçak kullanım nedeniyle şirketlere baskın yaparken, ev kulanıcılarına baskın yok gibi.

Benzer mantığın dizi ve film sektöründe de geçerli olduğu yönünde güçlü bir komplo teorisi var. Bu sektörde en etkili reklam, dizi ve film hakkında dilden dile dolaşarak yapılan fısıltı yöntemi. İnsanlar film/dizi hakkında ne kadar konuşursa, arkadaşlarına ne kadar anlatırsa o kadar çok yayılıyor. Reklam verenler özellikle reyting kutularından gelen verilerin güvenilmezliği nedeniyle internetteki popülariteye de bakıyorlar. Çok konuşulan diziler yayılıp, reytingini de yükseltiyor, internette de çok paylaşıma neden oluyor. Dizi sitelerinin kapatılmaması ya da kapatılmasındaki yavaşlığı bu tip bir teoriyle açıklayan yapımcılar az değil.

ANINDA KALDIRILIYORLAR

İkinci durum ise yasalardaki boşlukları kullanma. Film sitelerinin tamamı içeriklerini kendi makinelerinde barındırmıyor. İçeriği sorgulamayan ülkelerde barındırıyorlar. Sitenin iletişim bölümünde “Korsan içeriği ihbar ederseniz, yasal çerçevede 2 gün içinde kaldırırız” açıklaması yeralıyor. Bu yasal süre ABD ve Avrupa ülkelerinde geçerli olan ihbar süresi.

Film yapımcılarının Türkçe yayın yapan bir sitedeki korsan içeriği farketmeleri aylar alıyor. Bu sürede film zaten onbinlerce kez izleniyor. Yapımcı, telif hakları doğrultusunda “korsan içerik” uyarısı yaparsa, içerik hızla kaldırılıyor. Böylece yasal zorunluluk yapılmış gibi görünse de film sitesi, korsan içeriğin etinden sütünden çoktan yararlanmış oluyor.

Örneği, “www.hdfilmcehennemi.com” sitesinden verebiliriz. Sitede “yasal bildirim” butonu altında şunlar yazıyor:

“Sitemiz uyar ve kaldır prensibini benimsemiştir. Sitemizde bulunan videolar , film şirketleri tarafından kaldırılması istenildiği takdirde gösterimden kaldırılır.”

Özetle “Türkün zekası” yasal boşlukları kullanıyor. Kapatılmama nedenleri büyük oranda bu sitelerin içerik barındırmaması. Sitelerin host edildiği ülkelerde yasal açıklar var ve “kaldır” uyarısı geldiğinde, film siteleri buna derhal uyuyor. Kağıt üzerinde yasal zorunluluk yerine getirilmiş oluyor sadece.

İSİM DEĞİŞTİRME

Gözden kaçan bazı durumlarda sitelerin kapatıldığı da oluyor. Kapatılmada film siteleri asıl sorunu Türkiye’de yaşıyor. Herhangi bir şikayette Türk mahkemeleri, zaman tanımadan erişim engeli kararı çıkartıyor. Bu durumda da hemen yeni isim devreye giriyor. Site isminde küçük bir harf oyunuyla film siteleri yollarına devam ediyorlar.

MÜSAMAHA VAR

Korsan film sitelerine yönelik Emniyet Bilişim Suçları bölümünün müsamaha gösterdiği de diğer bir iddia. Amerikan filmlerinin Türkiye’de bedava izlenmesini polisin dert edinmediği görülüyor. Siyasi içerikli sitelerin yüzlercesi hızla kapatılırken, film siteleri tüm yasa dışılıklarına rağmen özgürce yayındalar.

ALTYAZIYI TUTKUYA DÖNÜŞTÜRENLER

Korsan filmleri altyazılı hale getirmek büyük bir uğraş. Film siteleri çevirme için herhangi bir ücret ödemiyorlar. Özellikle Lost, House of Cards gibi dizilerin her bölümünün Türkçe altyazısını anında tamamlayıp yayına veren çevirmenler var. Pınar Batum, Emre Bekman, Kojiro, Altair, Nocty, Mona Rıza, eşşekherif, Darkopal, Dr. Jivago gibi çevirmenlerin isimleri korsan film/dizi izleyenlerin akıllarına kazınmış durumda.

Videonun başında “altyazılar” başlığı altında çevirmenin ismi ve mail adresi çıkıyor. Bu mail adresine çeviri işlerinin gönderildiği de olabiliyor ancak filmlere altyazı hazırlamak bir hobiye dönüşmüş durumda.

Yabancı dizi/film takipçilerine hayat veren altyazı çevirmenleri, kimi zaman ekip halinde çalışıyorlar. Özellikle de dizilerde.

Çevirmenlerin çoğu maddi karşılık almadan bu işi yapıyor. Çevirmenlere gönderilen e-postalardaki teşekkürler bir tatmin ögesi. Divx filmler için yayına başlayan altyazı sitelerini bizzat yöneten ve binlerce film/dizi için hazır altyazı barındıran çevirmenler de var.

Türkiye’de hobi kültürü yaygın olmadığı için ücret almadan altyazı hazırlamak anlaşılamıyor. Altyazı çevirmenlerinin etrafında zamanla bir kitle oluşuyor ve bu durum, işi hobiye ve zevke dönüştürüyor.

Çeviri yapanlar kendini geliştirip tam profesyonel olduğunda ise önlerine çeşitli fırsatlar çıkıyor. Korsan dizide çok iyi çeviri işi çıkartan, zamanla markalaşan bir altyazı çevirmenine aniden resmi bir iş teklifi gelebiliyor. Herhangi bir televizyon kanalının çeviri listesine girmek, hatırı sayılır ek gelir elde etmek demek.

NOKTA HABER |

Yazar hakkında

mm

Cevheri Güven

Gazeteci, Nokta Dergisi Yayın Yönetmeni

Yorum yaz